การสร้างความเป็นธรรม ความยากของการบริหารค่าตอบแทน

equity

ประเด็นเรื่องของความเป็นธรรมในการบริหารค่าตอบแทนในองค์กรของเรานั้น มันมีจริงๆ หรือไม่ ท่านผู้อ่านเองรู้สึกว่าการบริหารค่าตอบแทนของบริษัทเรานั้น มีความเป็นธรรมหรือไม่ ผมเชื่อเลยว่าน้อยคนจะรู้สึกแบบว่า เป็นธรรม 100% เพราะเมื่อไหร่ที่มีการเปรียบเทียบกันระหว่างพนักงาน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของค่างาน ระดับงาน เงินเดือน ผลงาน สิ่งเหล่านี้ จะทำให้พนักงานทุกคนในองค์กรรู้สึกถึงความเป็นธรรมแบบ 100% นั้น คงจะยาก ดังนั้นระบบการบริหารค่าตอบแทนส่วนใหญ่ของบริษัท จึงทำให้พนักงานส่วนใหญ่สัก 80% รู้สึกว่าเป็นธรรมก็ถือว่าประสบความสำเร็จแล้ว

จากประสบการณ์ที่ผมพบเจอมาในเรื่องของความเป็นธรรมในการบริหารค่าตอบแทนนั้น บอกได้เลยว่า มุมมองของพนักงานแต่ละคนจะแตกต่างกันออกไป แม้กระทั่งผู้บริหารเองก็ยังมีความแตกต่างกัน ลองมาดูว่าสิ่งที่พนักงานในองค์กรมองนั้นมีอะไรบ้าง

  • มองว่างานของตนเองสำคัญกว่างานของคนอื่นเสมอ ประเด็นนี้จะเกิดขึ้นก็ตอนที่บริษัทมีการประเมินค่างาน และจัดระดับงานใหม่ จากเดิมที่ไม่เคยมี และต้องการจะมีเรื่องของระดับงาน เพื่อใช้ในการบริหารทรัพยากรบุคคลในด้านอื่นๆ เวลาที่ประเมินค่างานและจัดระดับงาน สิ่งที่มักจะเกิดขึ้นก็คือ พนักงาน ผู้บริหาร มักจะมองว่างานของหน่วยงานของตนเองนั้น มีความสำคัญมากกว่างานอื่นในบริษัททั้งหมด เวลาให้ข้อมูลเพื่อที่จะประเมินค่างาน ก็จะพยายามบอกและนำเสนองานของตนเองว่ามันยากแบบนั้นแบบนี้ เพื่อที่จะทำให้งานของตนเองนั้นค่างานมากกว่าคนอื่น และถ้าผลออกมาว่างานของตนเองมีค่างานมากกว่าคนอื่นนั้นแปลว่า ประเมินได้ถูกต้องและเป็นธรรมแล้ว แต่ถ้าประเมินออกมาแล้วค่างานน้อยกว่าคนอื่น แสดงว่าประเมินผิดและไม่เป็นธรรม
  • มองว่าเงินเดือนของฉันจะต้องมากกว่าคนอื่นเสมอ อีกประเด็นหนึ่งก็คือ เรื่องของการกำหนดอัตราเงินเดือนพนักงานนั้น สิ่งที่พนักงานรู้สึกว่าเป็นธรรมก็คือ การที่ตนเองได้เงินเดือนมากกว่าคนอื่นในระดับตำแหน่งเดียวกันนั้นแสดงว่าเป็นธรรมแล้ว แต่ถ้าเมื่อไหร่พบว่าเงินเดือนของตนเองน้อยกว่าคนอื่นที่ตนเองรู้สึกไม่ชอบใจ หรือเทียบกับตำแหน่งที่ตนเองรู้สึกว่าไม่เห็นทำงานอะไร กลายเป็นว่าตนเองได้รับเงินเดือนน้อยกว่า ก็จะเกิดความรู้สึกรับไม่ได้ และอาจจะมีการต่อต้าน หรือประท้วงกันขึ้นมาได้เช่นกัน
  • มองคนอื่นว่าไม่ทำงานอะไร อีกประเด็นหนึ่งที่มักจะได้รับ comment เสมอจากพนักงานหรือผู้บริหารในองค์กรสำหรับการพิจารณาเรื่องของค่างาน และค่าตอบแทน ก็คือ พนักงานบางคนมักจะมองว่า งานของคนอื่นไม่เห็นจะยากอะไร หรือมองว่างานของคนอื่นไม่เห็นจะสำคัญอะไร หรือหนักไปกว่านั้นก็คือ คนอื่นไม่เห็นจะทำงานอะไรเลย ดังนั้นก็ไม่ควรที่จะได้รับค่าตอบแทนที่ดีกว่าตนเอง พนักงานที่มีความมั่นใจ และมีอีโก้สูงนั้นนั้น เคยบอกกับผมอย่างมั่นใจว่า งานของเขานั้น “มีความสำคัญมากกว่างานของผู้บริหารระดับสูงในองค์กรเสียอีก ระดับบริหารจัดการนั้น ไม่เห็นจะทำอะไรเลย วันๆ เอาแต่ประชุม พูดคุย โม้ไปเรื่อย ไม่เหมือนงานของผม ซึ่งเป็นตำแหน่งหลักขององค์กร และมีความสำคัญต่อความสำเร็จขององค์กรอย่างมาก ไม่มีผู้บริหารกลุ่มนี้ยังได้เลย” อ่านแล้วรู้สึกอย่างไรบ้างครับ
  • พอได้ไม่เท่า ก็บอกไม่เป็นธรรม แต่พอได้เท่ากัน ก็บอกไม่เป็นธรรมอีก ประเด็นสุดท้ายที่เจอก็คือ เวลาที่ได้อัตราปรับเงินเดือนออกมาแล้ว ทำให้เงินเดือนเกิดความไม่เท่าเทียมกัน ก็มักจะมีคำบ่นว่า ไม่เป็นธรรมบ้าง เลือกปฏิบัติบ้าง อำเลียงบ้าง ฯลฯ และก็จะพยายามที่จะหาเหตุผล หรือข้ออ้างมาทำให้ตนเองได้ปรับมากขึ้น แต่ในอีกกรณีหนึ่งที่ปรับทุกคนให้ได้เท่ากันหมดเลย หรือปรับเงินให้เท่ากันทุกคน ก็ยังมองว่าไม่เป็นธรรมอีกเช่นกัน

ผมไม่ได้บอกว่า HR ไม่สามารถสร้างความเป็นธรรมได้นะครับ เพียงแต่เวลาที่จะทำเรื่องเหล่านี้ ก็ต้องระมัดระวังในประเด็นที่ได้กล่าวมาข้างต้นให้ดี สิ่งที่จะช่วยในการสร้างความเป็นธรรม และตอบข้อสงสัยของพนักงานได้ดีก็คือ อาศัยตัวงานของตำแหน่งงานที่สร้างไว้ เป็นมาตรฐานที่ถูกต้องเป็นหลัก ซึ่งก็คือ Job Description ที่ได้รับอนุมัติแล้ว ไม่ควรจะนำเอาคน หรือพนักงานมาเป็นตัววิเคราะห์ เพราะเมื่อไหร่แตะที่ตัวคน ปัญหามาทันที

ส่วนเรื่องของค่างานก็เช่นกัน ให้อาศัยเรื่องของหน้าที่และความรับผิดชอบของตำแหน่งงาน ถ้าจะถกเถียงกันให้นำเอาตำแหน่งงานที่ได้รับอนุมัติมาวิเคราะห์กัน ไม่ควรเอาคนที่ดำรงตำแหน่งนั้นมาวิเคราะห์ เพราะจะทำให้เกิดปัญหาตามมา

ส่วนเรื่องของอัตราเงินเดือนนั้น ก็คงต้องอาศัยผลการสำรวจค่าจ้างเงินเดือนขององค์กรที่เป็นที่ยอมรับ มาใช้อ้างอิง เพราะเขาไม่มีส่วนได้เสียกับตำแหน่งงานภายในองค์กร

อย่างน้อยถ้าเราสร้างและใช้เครื่องมือเหล่านี้ (เครื่องมือก็ต้องผ่านการสร้างอย่างถูกต้องด้วยนะครับ) ความเป็นธรรมก็น่าจะเกิดขึ้นได้สัก 80-90% ถ้าได้ประมาณนี้ ก็คือได้ว่าระบบของบริษัทเรานั้นประสบความสำเร็จแล้วครับ

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s